Türkiye’de bilmediği yer kalmayan Şener Üşümezsoy Güney Amerika’daki And Dağları’nın sırrını açıkladı

Türkiye’de gerçekleşen depremlerin yerini önceden bilen Prof. Şener Üşümezsoy bu kez de Güney Amerika’daki Ant Dağları’nın sırrını açıkladı.

Prof. Üşümezsoy Peru ile Brezilya sınırına yakın Amazon Platformu içinde 6.5’lik bir depremin ters fay biçimindeki And Dağları’nın oluşturduğu blok altında büyük magmatik kıta kenarındaki balon gibi şişmiş kayalardan oluşan kıta kenarı yayı altına doğru daldığını belirtti.

Jeolojik olarak da durumu anlatan Prof. Üşümezsoy Pasifik plakası ve Laska plakasının Güney Amerika‘nın altına doğru dalmakta ve bu dalma sonucunda da oluşan devasa büyüklükteki magmatik kütlelerin bir balon gibi şişerek, sıcak ve hafif yoğunlukta olduğu için dev dağları oluşturduğunu ifade etti. Bunu bir okyanus ile kıta kenarının çarpışması gibi yorumlamak doğru olacaktır. Söz konusu olan dev dağların aşırı yükselmiş olduğunu ifade eden Üşümezsoy, aynı şekilde derine doğruda inen okyanus kabuğunun üstünden başlayarak yukarı doğru yükselip kıta kenarında magmatik kayaçlardan oluşan bir kuşak oluştuğuna da değindi.

DÜNYANIN EN BÜYÜK DEPREMİ OLDU

Ant Dağlarında bakır yataklarının bu magmatik etkiyle oluştuğunu belirten Şener Üşümezsoy diğer taraftan da bu dalma sürecinde bölgede dünyanın en aktif bölgelerinden biri haline geldiğini belirtti. Yılda 65 mm kadar okyanusun dağılmasıyla bu bölgede dünyanın en büyük depremi olan 1960’da 9,5 büyüklükte bir deprem olduğunu ifade etti.

1905’te 8.5, 1922’de 8.5 büyüklüğünde depremler olan bu kuşağın segmentler halinde okyanus kıtasının altına daldığını aktaran Üşümezsoy, “bunu anlamak yer kabuğunu anlama açısından önemli olacaktır” dedi.

AND DAĞLARI NASIL OLUŞUR?

And dağlarının nasıl oluştuğuna değinen Prof. Şener Üşümezsoy, bu durumu şöyle açıkladı:

Okyanus kabuğu belli bir açıyla kıtanın altına doğru dalarken onun üzerinde eriyen bir magmatizma oluşur ve bu magmatik kabukla And Dağları’nı oluşturur. Bunun gerisindeki alanda ise Amazon Plakası yer alır. Amazon Plakası da, And Dağları’nın altına doğru sıkıştırmaktadır. Atlantik Okyanusu’nun açılmasıyla Afrika‘dan ayrılarak Afrika’nın bir parçası olan Amazon plakası, Atlantik Okyanusu açıldıkça batıya doğru yani And Dağları’nın altına doğru dalmaktadır. İşte buradaki 6 buçukluk deprem de bu dalmanın sonucunda olmaktadır. Buna biz “Karasal Dalma Zonu” diyoruz. Kıta kabuğunun yer altında dalmasıdır.

DALMA KUŞAĞI NEDİR?

Diğer taraftan okyanusun dalması ise batıdan doğuya doğru okyanusun Laska plakası yer altında dalmaktadır. Burada iki tarafından da kıtanın yer altına doğru dalması ile de oluşmuş kesimde yay gerisi “Dalma Kuşağı” dediğimiz bir kuşak oluşmakta, öteki tarafta ise okyanusal kabuğunun yeraltına doğru dalması ile oluşmuş bir dalma kuşağı vardır. Ve burada da ters faylar olarak Pasifik Okyanusu doğuya doğru ilerlerken Atlantik Okyanusu‘nun açılması nedeniyle de Amazon plakası Brezilya’da batıya doğru dağlar altında dalmaktadır ve bundan dolayı depremden oluşmaktadır.

Peru Dağları’nın Göğdelen Dağları ile hemen onun doğusunda Amazon plakasının bu dağların altına doğru dalan coğrafyası Brezilya’nın Amazon buzu ile Peru dağlarının bulutlarına doğru çıkan dağlarının hudut oluşturması da normal bir kıtasal yapı olmadığını göstermektedir.

Bolivya Peru’nun göklere doğru yükselen dağlarıyla, ormanlar altındaki düzlükte olan Amazon Brezilya düzlüğü kısa bir mesafede yan yana gelmektedir ve bu bölgede de bu kadar kısa zamanda değişmesinin sebebi Amazon düzlüğünün, And Dağları altına doğru belli bir eğimle dalmasından kaynaklanmaktadır. Bu dalma zonunda da söz konusu deprem oluşmuştur. Bu da aşırı derin bir deprem olarak söz konusu dalmanın derinliğini göstermektedir.

Gökdere yükselen volkanik dağların Amazon Irmağı altındaki kıta üstüne doğru yürümesi ile oluşan depremler:

Gökyüzü ile bulutları delen Ant Dağları bu iki plakanın (biri) Brezilya plakasının batıya doğru Ant dağlarının altında dalarak onu yükseltmesi, diğeri ise okyanus plakasının, Laska plakasının, Ant Dağları altında dalarak onu İki taraftan yükseltmesi ile ortaya çıkmaktadır. Ant dağlarındaki magmatik, granit kökenli bir karın yapısı içinde, kor içinde, gökyüzüne doğru uzanan bir kuşak bütün Güney Amerika kıyısında bir kurdele gibi uzanmaktadır.

Aslında Amazon Plakası Düzlüğü çok yaşlı ve soğuk kayalardan olduğu için derinlere doğru deprem yaratabilme kapasitesindedir. Buna karşılık And Dağları volkanik dağ kuşağı çok sıcak ve volkanik magmatik bir balon gibi yükseldiği için o bölgede derinlerde deprem olmaz. Okyanus kabuğu soğuk olduğu için daldığı noktada deprem olur. Bu depreminde çok derinde olmasının sebebi Amazon Plakası Monto’ya kadar derin ve soğuk olduğu için bu bölgede kırılgan yapı sürmektedir. Yoksa sıcak olan bölgelerde plastik yapıyor döndüğü için deprem olmamaktadır.

Marmara’da kabuk gerilmiş ve altı sıcak olduğu için yırtılma deprem derinliği Kumburgaz çukurunda örneğin 8 kilometre kadardır. Ama Elmacık Dağı’nın olduğu Düzce’de ise deprem derinliği 20 kilometreye kadar inmektedir.

Benzeri, Marmara Adası önünde ve Ereğli sırtında depremi oluşturan kabuk 20-25 kilometre kadar inebilmektedir. Amazonlar çok soğuk ve yaşlı plaka olduğu için yoğundur. Derine doğru bakmaktadır. Ama bunun dışında kabuktaki ısı aktivitesi çok derinlerde olduğundan sıcak kayalar, deprem yapmayan kayalar, çok daha derinde olduğundan burada 100 kilometrede derinliklere kadar deprem olabilmektedir.

Depremin normal olmayan 500-600 km derinlikten olduğu ileri sürülmesi ancak Laska plakasının derin deformasyonu ile Laska plakasıyla Brezilya-Amazon kratonun arasındaki deformasyondan kaynaklandığı düşünülebilir.

Yani Laska plakası batıdan dalıyor ve volkanik dağ kuşağının Ant dağlarının altından dalmaya devam edip geçerek Brezilya kratonunun altına doğru ulaşıyor ve kratonon alttaki soğuk kabuk ile Laska plakası arasında kırılgan bir alanda deprem oluşturuluyor. Ama bu çok olağan üstü ve farklı şartlarda oluşan bir depremdir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
ligobet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
matadorbet
markajbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
betturkey
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
pendik escort