İşgal bölgelerinde işler Kremlin’in istediği üzere gitmiyor

SELMAN CÖMERT

Kremlin’in aslında Ukrayna’nın güney bölgeleri Herson ve Zaporijya ile doğudaki Donetsk ve Luhansk vilayetleri üzerindeki muahedeyi imzalamak için ivedisi yok üzere görünüyor.

Moskova, altı ay evvel işgal etmeye başladığı topraklarda daha soğuk bir iklime yaklaşırken ivedilikle tekrar inşa edilmesi gereken sivil altyapıdan, gerilla direnişine ve Kiev’in Rus güçlerini giderek güçten düşüren ataklarına kadar birçok meseleyle karşı karşıya.

‘KREMLİN İÇİN ZAFERİN İSMİ LAKİN DÜZENSİZLİK OLUR’

Associated Press’e konuşan analistler, Kremlin için Ukranya’da açık bir zafer olabilecek şeyin bir ‘düzensizlik’ olduğunu söylüyor.

Chatham House’un Rusya ve Avrasya Programı’nda kıdemli araştırma vazifelisi olan Nikolay Petrov, sonunda referandumlar yapılsa bile, “Durumun uzun müddet istikrara kavuşmayacağı açık. Gerilla hareketi olacak, yeraltı direnişi olacak, terör aksiyonları olacak, bombardıman olacak. Şu anda o denli anlaşılıyor ki, Kremlin bile bu referandumları yaparak bunun üstesinden gelebileceğine pek inanmıyor” dedi.

Moskova’nın, Rus güçlerinin ele geçirdiği toprakları dahil etme planları, 24 Şubat işgalinin başlangıcından itibaren açıktı. Birkaç hafta sonra, Kremlin’in bağımsız devletler olarak tanıdığı Doğu Ukrayna’daki Donetsk ve Luhansk’ın “halk cumhuriyetleri”nin ayrılıkçı başkanları, Rusya’nın bir kesimi olma konusunda oylama yapma planlarını lisana getirmişlerdi. Moskova’nın desteklediği güçler Luhansk’ın neredeyse tamamını denetim ederken, birtakım varsayımlara nazaran, Rusya ve ayrılıkçıları Donetsk bölgesinin yaklaşık yüzde 60’ını denetim edebiliyor.

Benzer açıklamalar, neredeyse büsbütün Ruslar tarafından işgal edilen güneydeki Herson bölgesinin ve büyük bir kısmı Moskova’nın denetiminde olan Zaporijya bölgesinin Kremlin dayanaklı idarelerinden de gelmişti.

REFERANDUM TARİHLERİ MEÇHUL KALDI

Kremlin, bu bölgelerdeki insanların resmi olarak Rusya’da mı yoksa Ukrayna’da mı yaşamak istediklerine karar vermenin onlara bağlı olduğunu söylerken, kimi yetkililer oylama için mümkün tarihler hakkında konuştu: Milletvekili Leonid Slutksy, bir defasında Temmuz’dan kelam etmişti, lakin gerçekleşmedi. Zaporijya bölgesinde Moskova’dan atanan bir yetkili olan Vladimir Rogov, Eylül ayının birinci yarısını önerdi. Herson’da Kremlin dayanaklı bir yetkili olan Kirill Stremousov, yıl sonundan evvel planlanmasından bahsetti.

Referandumlar için hala net bir tarih yok. Herson ve Zaporijya’daki Rus yanlısı yetkililer, oyların Moskova’nın Donetsk bölgesinin geri kalanını büsbütün denetim altına almasından sonra yapılacağını söylüyor, fakat Kremlin’in son vakitlerde oradaki kazanımları çok az oldu. Tekrar de oyları Moskova lehine teşvik eden kampanyaların devam ettiği bildiriliyor.

MAAŞLAR RUBLE, OKUL MÜFREDATI, PLAKA VE BÖLGE NUMARALARI MOSKOVA’DA BELİRLENİYOR

Moskova’nın bölgeye yerleşmeye başladığına dair işaretler referandumların çok ötesine geçiyor:

Ruble, emekli maaşları ve başka ödenekleri ödemek için kullanıldı. Rus pasaportları, süratli bir vatandaşlık prosedürüyle Ukrayna yerlilerine sunuldu. Okulların Eylül ayından itibaren Rus müfredatına geçtiği bildirildi. Rus plakaları trafik polisi tarafından araç sahiplerine verildi, Herson ve Zaporijya, Rus bölge numaralarını 184 ve 185 olarak belirledi.

Bu ortada Ukraynalı yetkililer ve aktivistler, Moskova’nın cömert bakımı altındaki işgal altındaki topraklar için parlak bir geleceğin Rus TV tasviri ile keskin bir tezat oluşturuyor.

Associated Press’e (AP) konuşan Luhansk Valisi Sergey Hayday, eyaletin büyük kentlerindeki nüfusun yüzde 90’ının ülkeyi terk ettiğini söyledi. Rusya’nın ele geçirdiği kent ve kasabalarda yıkım ve sefaletin “hüküm sürdüğünü” söyledi. Haftalarca süren yorucu savaşlardan sonra Moskova’nın denetimi altında olmayan yalnızca birkaç köy kaldı.

Hayday, sakinlerin “su birikintilerindeki suyu” kullandığını ve “bahçede yemek pişirmek için çöpün çabucak yanında ateş yaktığını” söyledi. Vali, “Eşyalarını almak için konuta dönmeyi başaran insanlarımız, evvelden çiçek açan kasaba ve köyleri tanımıyor” dedi.

Ukrayna yanlısı aktivist Konstantin Ryzhenko’ya nazaran, Moskova’nın 2014 yılında Ukrayna’dan ilhak ettiği Kırım Yarımadası’nın çabucak kuzeyinde bulunan güneydeki Herson kentinde durum o kadar vahim değil. Herson savaşın başlarında çok fazla yıkım olmadan ele geçirildiğinden altyapısının birden fazla başka kentlere nazaran sağlam.

Ancak Ryzhenko, AP’ye verdiği demeçte, temel gereksinim hususlarının değişken olduğunu ve Rusya’dan getirilen besin ve ilaç fiyatlarının arttığını ve her ikisinin de “iğrenç derecede düşük kalitede” olduğunu da kelamlarına ekledi.

Savaşın başlarında binlerce Herson sakini nizamlı olarak işgali protesto ediyordu, lakin kitlesel baskılar birçok kişiyi ya kentten kaçmaya ya da görüşlerini saklamaya zorladı. Ryzhenko, “Mayıs ayından bu yana şovlar imkânsız hale geldi. Ukrayna yanlısı rastgele bir şeyi, rastgele bir bahiste fikrinizi açıkça tabir ederseniz, gözaltına alınmanız, orada azap görmeniz ve dövülmeniz garantilidir” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.